Verboden stofjes blijken wonderpillen

Ecstasy, paddo’s en lsd niet als recreatieve drugs, maar als hulpmiddel in de psychiatrie. Wetenschappers ontdekken steeds meer over hun heilzame werking.

Door Guido van Diepen / verschenen in Het Parool zaterdag 13 oktober

Honderden studenten, onderzoekers en wetenschappers, gekleed in nette pakken, wollen truien en gekleurde overhemden kwamen vorige week bijeen in de Mozes & Aäronkerk op het Waterlooplein voor de tweede editie van de Interdisciplinary Conference on Psychedelic Research, georganiseerd door stichting OPEN. Ze delen één interesse: wetenschappelijk onderzoek naar psychedelica.

De Britse wetenschapper Robin Carhart-Harris, een van de hoofdsprekers, presenteerde zijn onderzoek naar de werking van psilocybine, de werkzame stof in paddo’s ofwel magic mushrooms, op de hersenen. Hij liet vijftien vrijwilligers, die psilocybine of een placebo kregen toegediend, een MRI-scan doen.

Antidepressief effect

Terwijl de liggende proefpersonen in de grote scanmachine werden geschoven, werd een driedimensionale weergave gemaakt van het brein en de hersenactiviteit. Het resultaat was verrassend, zei Carhart-Harris wijzend op de blauwgekleurde hersendelen geprojecteerd op het grote scherm. Uit de scans bleek, tegen alle verwachtingen in, dat de hersenactiviteit in bepaalde delen niet toenam, maar juist afnam na gebruik van psilocybine. De hersengebieden waar de activiteit verminderde, bleken de delen te zijn waar depressieve gevoelens worden ontwikkeld. Volgens Carhart-Harris suggereren de bevindingen een ‘antidepresief effect’. “Behandelingen tegen depressie werken volgens hetzelfde principe.”

Maar in hoeverre dit een doorbraak betekent in de psychiatrie is volgens de onderzoeker niet te zeggen. “Het zijn kleine clues die in ieder geval laten zien dat het nuttig is om verder onderzoek te doen naar mogelijke toepassingen van psychedelica.”

Psychedelische ervaring

Conferentiebezoeker Douwe (26) is het daar volledig mee eens. Zelf had hij een ‘levensveranderende’ psychedelische ervaring. Onder leiding van een sjamaan nam hij Ayahuasca, een psychoactief plantenbrouwsel gemaakt uit een plant en een liaan. Urenlang bevond hij zich in een andere wereld. “Ik heb altijd last gehad van stress. Tijdens mijn trip werd mijn stress visueel en uitte zich in een grote zwarte slang die zich uit mijn buik wrong. Ik kreeg een onophoudelijke vraag-antwoord discussie met de slang, maar mijn antwoorden voldeden niet. Vervolgens groeide er een liaan uit mijn hoofd de lucht in. Die volgde ik tot ik op een hoogtepunt kwam waar een stem van boven me zei in een adelaar te veranderen. Ik deed dat en vervolgens vloog ik door de lucht. Het was heel bevrijdend. Ik kon alles van bovenaf beschouwen.” Douwe Jan zegt tot op de dag van vandaag profijt te hebben gehad van zijn Ayahuasca-ervaring. “Ik heb geleerd mijn stress van een afstand te analyseren en patronen te doorbreken. Ook sta ik opener en positiever in het leven.”

Het drinken van ayahuasca wordt in het Amazoneregenwoud al honderden jaren als heilig ritueel beschouwd door de lokale bevolking. Volgens Joost Breeksema, voorzitter van stichting OPEN, zijn de mogelijkheden van psychoactieve middelen teveel onderbelicht gebleven in Nederland. “Juist in een land dat als tolerant wordt beschouwd is het raar dat er een soort taboe hangt rondom onderzoek naar toepassingen van psychedelica,” zegt Breeksema. “De schadelijke effecten zijn al veelvuldig onderzocht, maar naar de mogelijkheden wordt maar weinig gekeken. Toen paddo’s vier jaar geleden verboden werden, ging het alleen maar over incidenten, zoals een toerist die uit het raam sprong. Terwijl als je puur kijkt naar de werkzame stof, er genoeg aanwijzingen zijn voor wetenschappers om enthousiast over te worden. Bijvoorbeeld over de mogelijkheden om meer te weten te komen over de hersenen en de toepassingen in psychiatrie.

Opiumlijst

Het Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) adviseerde in 2007 paddo’s niet te verbieden. Volgens hun onderzoeksrapport was het risico op schade bij gebruik van paddo’s zo klein  dat een verbod niet nodig was. Maar de negatieve media-aandacht heeft een stigma gecreëerd rondom psychedelische middelen, zegt Breeksema.  Met een plaatsing op de opiumlijst als gevolg.

“Het is lastig om toestemming te krijgen om middelen op de opiumlijst te onderzoeken,” zegt Breeksema. “Maar niet onmogelijk. Het aantal wetenschappers dat onderzoek doet naar de werking en mogelijke toepassing van psychedelica, is wel groeiende.” Hij wijst op het succesvolle onderzoek van de nogal opvallende onderzoeker Ilsa Jerome, een gedrongen dame met een vergrootglas in haar bril gebouwd, die experimenteerde met het toedienen van mdma, het werkzame bestanddeel in ecstasy, als onderdeel van psychotherapie voor  mensen met een posttraumatische stress-stoornis (PTSS). Het bleek dat na de therapie bij 83 procent van de onderzoeksgroep geen PTSS meer werd geconstateerd (tegenover 25% in de controlegroep). Jerome: “Op mdma worden de hersenen zo beïnvloed dat het makkelijker is negatieve herinneringen op te halen, zonder direct overmand te worden door heftige emoties.”

Meer onderzoek

Volgens Breeksema gaat het ook in Nederland de goede kant op. De Radboud Universiteit Nijmegen en verslavingszorginstelling Iriszorg zijn bezig een onderzoek op te zetten naar de psychoactieve stof ibogaïne als mogelijk hulpmiddel bij het afkicken van heroïne. Recentelijk Braziliaans onderzoek boekte al succesvolle resultaten onder crackverslaafden, zo bleek tijdens een lezing op het congres. Ook neurowetenschapper Ruud Kortekaas presenteerde zijn plan om patiënten met een ernstige klinische depressie ketamine toe te dienen; er zijn aanwijzingen dat het snel werkt als antidepressivum. Breeksema: “Het is ook al lang bekend dat een stof als mdma in klinische setting niet schadelijk is. Dus waarom zou je er geen onderzoek naar doen, als er mensen baat bij kunnen hebben?”

Hoe ver mensen willen gaan met experimenten bleek wel uit de laatste vraag die gesteld werd aan een van de sprekers vanuit het publiek. Of de hallucinant DMT ook effect heeft als deze rectaal wordt ingenomen. Nadat de wetenschappers elkaar even vragend aankeken, kwam het antwoord: “Theoretisch is dat mogelijk.”

Advertenties

Een Reactie op “Verboden stofjes blijken wonderpillen

  1. Ik geef bijna wekelijks ceremonies met ayahuasca voor groepjes van ongeveer 10 mensen en de resultaten zijn verbluffend.
    Ik vind het jammer dat dmt en psylobine op de lijst van verboden middelen staan.

    groet
    Joop

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s