Designer drugs niet voor de poes

NRC.Next – dinsdag 7 augustus 2012

Neem een verboden drug, buig hier en daar het basismolekuul om en voilá: een nieuwe drug, die niet onder de Opiumwet valt, is het resultaat.

Designer drugs of research-chemicals zo heten deze tripmiddelen. Ze zijn voornamelijk populair onder een kleine groep experimentele gebruikers, die het interessant vinden om de onontgonnen gebieden in de wet én psyche te onderzoeken.

Psychonauten

„Psychonauten,” zo noemt Floor van Bakkum van Jellinek Amsterdam deze groep gebruikers. Ze zijn in de minderheid, want de groep ‘recreatieve gebruikers’, mensen die drugs ‘voor de leuk’ op een feest gebruiken, is nog altijd het grootst. Ruim veertig procent van de mensen die feesten en festivals bezoekt, zegt wel eens ecstasy te hebben gebruikt, volgens Jellinek. „Vergeleken met hen is de groep ‘psychonauten’ verwaarloosbaar klein,” zegt Van Bakkum. „Deze niche is heel bewust bezig met het zoeken naar nieuwe middelen om nieuwe ervaringen op te doen. Vaak met bewustzijnsverruiming als doel.”

In 2011 verschenen er 49 nieuwe designers drugs op de Europese markt, volgens het ministerie van Volksgezondheid. Daarbij ging het in de meeste gevallen om een kortstondig aanbod. De meeste middelen zijn na enkele maanden vanzelf verdwenen, zegt een woordvoerder van het ministerie. Alleen als het middel schadelijk blijkt voor volksgezondheid of samenleving wordt het op de opiumlijst geplaatst. Zoals onlangs gebeurde met 4-MA, dat in speed werd aangetroffen.

Methoxetamine

Jacob (30) uit Amsterdam heeft laatst nog een relatief onbekend middel gebruikt. „Methoxetamine. Voor mij was het ook nieuw. Het was heel gek. Ik voelde me net een kauwgompje. Mijn benen waren van elastiek en mijn lichaam veerde mee. Alles was heel fijn en warm. Mijn kamer vervormde, maar niet onplezierig.” Maar zijn vriend, Johan (30), had het minder naar zijn zin. „Hij is meteen naar bed gegaan en heeft zijn hele bed ondergekotst.”

Waar Jacob en Johan experimenteren met ‘nieuwe’ drugs uit pure nieuwsgierigheid, neemt het gros van de recreatieve gebruikers het zekere voor het onzekere. Van Bakkum. „De gemiddelde feestganger wil een drug die goed aansluit bij een avondje uit. Op een onverwacht inkijkje in de eigen psyche zitten de meesten niet te wachten.”

Coke en ecstasy al jarenlang populair

Verrassend was het resultaat van het vorige week gepubliceerde rioolwateronderzoek dan ook niet. ‘Amsterdam is zwaar aan de coke’, kopte Het Parool. Dertigduizend lijntjes zijn dagelijks in het Amsterdamse rioolwater te tellen. Ook zou speed de nieuwe vervanger van cocaïne zijn. Beide zijn oppeppende middelen die een zelfverzekerd gevoel geven. Maar een nieuwe hype in drugsland? „Helemaal niet”, zegt Van Bakkum. „Coke is al jarenlang populair. Sinds 1997 is de drugsmarkt gestabiliseerd. De kwaliteit van Nederlandse drugs is over het algemeen goed. Als je coke bestelt, krijg je doorgaans coke en als je ecstasy bestelt, krijg je doorgaans ecstasy.”

Maar hoewel de Nederlandse drugsmarkt relatief stabiel is, beleefde de ecstasymarkt wel degelijk een dip in 2008 en 2009. De kwaliteit van de lovedrug ging plots drastisch achteruit. De grondstof PMK, gemaakt uit safroololie, was bijna niet meer te krijgen. Nederlandse producenten zaten met hun handen in het haar, nu ze niet aan de MDMA-vraag konden voldoen. Het zorgde voor een groei in alternatieve, nieuwe synthetische halffabrikaten. Dealers brachten steeds meer pillen op de markt, die in plaats van MDMA, andere psychoactieve stoffen bevatten. mCPP is beruchte en (nog) niet terug te vinden op de opiumlijst. Waar MDMA vrijwel garant staat voor uren euforie, bleek mCPP minder voorspelbaar. Het euforische gevoel kon omslaan in angst, duizeligheid, misselijkheid en hoofdpijn. Niet bepaald de ingrediënten voor een avondje uit.

Mephedrone

Een ander middel dat in de underground scene opdoemde was mephedrone, beter bekend als meow meow. Op internet werd het verkocht als groeimiddel voor planten. „Een trucje om de wet te omzeilen”, zegt Van Bakkum. „Ik ken in ieder geval geen mensen die hun planten ermee bemest hebben.”

Harmen (29) snoof het witte goedje met vrienden toen ze tijdens de ecstasydip op zoek waren naar alternatieven. „Best leuk, maar niet zo prettig als ecstasy. Ik kreeg dezelfde euforie en de rush van coke, maar ook hartkloppingen. Ik voelde me net een zwetende plant, zelfs mijn zweet rook naar plant. En ik snakte steeds naar meer. De coming down is niet zo prettig, waardoor ik steeds wilde uitstellen.”

Ook Jacob heeft zijn twijfels bij het spul. „Ik vond het effect iets kinderachtiger dan bij MDMA. Ik heb de hele avond op Youtube naar een kattevoerreclame zitten kijken: ‘miauw miauw miauw’, en dat vond ik dan grappig.” De volgende dag was minder leuk, vertelt Jacob. „Ik heb nog nooit zo’n hoofdpijn gehad, echt migraineachtig.”

Nadat de drug in verband werd gebracht met de sterfgevallen van twee tieners in Engeland, belandde mephedrone ook op de opiumlijst in Nederland in 2011. De meeste feestgangers zijn na de ecstasydip weer overgestapt op het vertrouwde MDMA, dat al sinds 1988 op de opiumlijst staat. Maar in Engeland is mephedrone nog steeds populair. „De kwaliteit van andere drugs laat daar te wensen over, gebruikers grijpen daardoor sneller naar van alles en nog wat, en bovendien is het makkelijk via internet te bestellen”, zegt van Bakkum.

Nederlanders kiezen liever bekende drugs

Sinds de ecstasydip duiken steeds meer designer drugs op in de Nederlandse underground, die qua effect lijken op de populaire drugs ecstasy, coke en lsd, of iets ertussenin. Volgens het Trimbos Instituut zijn de bekendste middelen in deze groep mephedrone, methoxetamine en Spice, een synthetische variant van THC. Deze drugs zijn evenwel nog altijd minder populair dan coke en speed, zegt Daan van der Gouwe van het Trimbos-instituut. „Nederlandse gebruikers kiezen kennelijk liever voor drugs waarvan ze de effecten en risico’s kennen dan voor onbekende stoffen waarvan het gebruik mogelijk nog riskanter is.”

De groep ‘psychonauten’ is dan ook huiverig voor teveel aandacht voor de designer drugs. Andere mensen worden misschien op verkeerde ideeën gebracht, met een verbod als resultaat. Vooralsnog groeit het aantal gezondheidsincidenten met de designer drugs niet. Volgens Van Bakkum is dit te verklaren doordat de kleine groep heel bewust gebruikt en de doses vaak stapsgewijs opvoert. Op internetfora worden ervaringen uitvoerig per dosis gecommuniceerd. Gevaarlijk? Van Bakkum: „Wat betreft designer drugs, ben je echt je eigen proefkonijn.”

 

Een Reactie op “Designer drugs niet voor de poes

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s